Nguồn xung là gì? Tìm hiểu về sơ đồ nguyên lý mạch nguồn xung

Trong số các thiết bị điện tử thì nguồn xung là loại thiết bị quan trọng, nó xuất hiện nhiều ở các thiết bị như bếp từ, nồi cơm điện, lò vi sóng,...

Vậy nguồn xung là gì?

Nguồn xung là một bộ nguồn có chức năng biến đổi từ nguồn điện xoay chiều sang nguồn điện một chiều bằng phương pháp xung sử dụng mạch điện tử kết hợp với một biến áp xung.

Vậy nguồn xung là gì?

Vậy nguồn xung là gì?

Thử tưởng tượng bộ nguồn tương tự thông thường khi biến đổi điện áp xoay chiều thành 1 chiều chỉ sử dụng những linh kiện tương tự. Tức là từ xoay chiều, qua cuộn dây sơ cấp, đến đầu ra ở cuộn thứ cấp ta thu được điện áp xoay chiều nhỏ hơn. Quá trình biến đổi điện áp hoàn toàn không có chút liên quan nào đến xung dao động.

Đối với nguồn xung, sử dụng các xung dao động để tạo nên dòng điện cảm ứng, qua biến áp xung và tạo ra điện áp trên cuộn sơ cấp của biến áp xung.

Cấu tạo của nguồn xung

Nguồn xung được cấu tạo bởi các thành phần sau:

  • Chân cắm đầu vào AC: lấy điện áp xoay chiều 220V từ lưới điện tiêu thụ.

  • Cầu chì chính: bảo vệ mạch nguồn bị ngắn mạch, tránh xảy ra hỏng hóc không đáng có.

  • Tụ lọc nguồn sơ cấp: san phẳng các gợn tín hiệu, tránh nhiễu cho nguồn cấp.

  • IC nguồn: thu nhập tín hiệu hồi tiếp, điều chỉnh tín hiệu ra theo tín hiệu hồi tiếp.

  • Transistor công suất: tạo ra các xung dao động cấp cho biến áp xung.

  • Biến áp xung: được làm từ các cuộn dây quấn trên một lõi từ, lõi ferit giống với biến áp thường.

  • Đi-ốt đầu ra thứ cấp: chỉnh lưu thành dòng điện 1 chiều, tạo ra các cấp điện áp mong muốn ở bên thứ cấp.

  • Tự lọc nguồn thứ cấp: dùng để tích trữ năng lượng điện từ cuộn thứ cấp của biến áp xung để cấp cho tải tiêu thụ.

  • IC quang và IC TL431: cách ly phần điện áp ra biến áp xung và tải tiêu thụ, đồng thời tạo ra một điện áp cố định để khống chế điện áp ra bên thứ cấp ổn định. Chúng làm nhiệm vụ khống chế dao động đóng cắt điện vào cuộn swo cấp của biến áp xung sao cho điện áp ra đạt yêu cầu bên thứ cấp.

Sơ đồ nguyên lý mạch nguồn xung

Điện áp xoay cheiefu 220V qua mạch lọc nhiễu cao tần để loại bỏ những nhiễu cao tần do đường dây điện gây ra. Sau đó sẽ được chỉnh lưu qua cầu dide thành điện áp một chiều DC. Điện áp này được san phẳng bởi tụ lục sơ cấp.

Điện áp chỉnh lưu sẽ có điện áp khoảng 300V ( đầu ra là 220V) hoặc 150V ( đầu ra là 110V) sau đó sẽ đi qua chuyển mạch để tới biến áp xung.

Chuyển mạch này là một chuyển mạch điện tử. Nó bao gồm một số linh kiện như Transistor, mosfet hoặc IGBT. Bộ tạo xung hoặc mạch dao động điện tử sẽ tạo ra các xung điện.

Điện áp cảm ứng của biến áp xung bên thứ cấp sẽ được chỉnh lưu thành dòng điện một chiều và được san phẳng bởi tụ lọc.

Sơ đồ nguyên lý mạch nguồn xung

Sơ đồ nguyên lý mạch nguồn xung

Điện áp ra bên thứ cấp sẽ qua mạch hồi tiếp và mạch ổn áp để khống chế điện áp đầu ra.

Khi điện áp đầu ra tăng hoặc giảm nó sẽ báo về IC nguồn để điều khiển mosfet khống chế điện áp ra.

Các loại nguồn xung hiện nay

Nguồn xung dạng Buck: Tương tự mạch hạ áp. Điện áp đầu ra sẽ nhỏ hơn điện áp đầu vào.

Nguồn xung dạng Boost: Tương tự mạch tăng áp. Điện áp đầu ra sẽ nhỏ hơn điện áp đầu vào.

Nguồn xung dạng Buck-Boost (inverting): Mạch tạo ra điện áp ở hai đầu trái dấu nhau và có trị tuyệt đối có thể lớn hơn hoặc nhỏ hơn điện áp đầu vào.

Nguồn xung kiểu Flyback: Cho điện áp đầu ra lớn hơn hay nhỏ hơn điện áp đầu vào. Từ một đầu vào có thể cho nhiều điện áp đầu ra. Đây là kiểu nguồn xung truyền công suất gián tiếp thông qua biến áp.

Ưu nhược điểm của nguồn xung

Về ưu điểm của nguồn xung.

– Là bước phát triển hơn so với nguồn tương tự.

– Có kích thước nhỏ gọn và trong lượng nhẹ.

– Hiệu suất sử dụng cao.

– Tỏa nhiệt ít hơn so với nguồn tương tự.

– Điều chỉnh được linh hoạt nhiều cấp điện áp.

– Giá thành phải chăng.

– Mẫu mã, thiết kế đa dạng.

Nhược điểm của nguồn xung

– Cấu tạo phức tạp, nhiều linh kiện.

– Khó khan trong việc thay thế, tìm kiếm linh kiện chuyên dụng.

– Nhiễu cao tần là điều không thể tránh khỏi. Đây là một điểm trừ của nguồn xung so với nguồn tương tự.

– Sửa chữa phức tạp, cần nhiều thời gian học tập nghiên cứu.

Như vậy Mitu Power vừa chia sẻ giúp bạn những kiến thức cơ bản về nguồn xung, hy vọng sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về sản phẩm để sử dụng hiệu quả nhất.

Chia sẻ:
Call